Paus Leo XIV tijdens de eindejaarsaudientie: Laten we alles aan God toevertrouwen

Tijdens zijn laatste algemene audiëntie van het jaar op woensdag blikte paus Leo XIV terug op de afgelopen maanden en merkte hij op dat deze gekenmerkt werden door gebeurtenissen van wisselend belang.

Hij merkte op: "Er zijn momenten van vreugde, zoals de pelgrimstocht die talrijke gelovigen tijdens het Heilig Jaar hebben ondernomen; daarentegen zijn er ook pijnlijke gebeurtenissen, waaronder het overlijden van wijlen paus Franciscus en de aanhoudende conflicten die de wereld blijven verstoren."

Om deze reden, zo vervolgde hij, nodigt de Kerk de gelovigen uit om alle aspecten van hun leven – zowel vreugde als verdriet – voor God te brengen en Hem te smeken "om in de komende dagen de wonderen van Zijn genade en barmhartigheid in ons en in onze omgeving te vernieuwen".

De Te Deum-hymne

In het licht hiervan stond paus Leo stil bij de eeuwenoude gewoonte om op de avond van 31 december het plechtige Te Deum uit te voeren.

Hij legde uit: "Het is binnen deze dynamiek dat de traditie van de plechtige uitvoering van het Te Deum, waarmee we vanavond onze dankbaarheid aan de Heer zullen betuigen voor de zegeningen die ons zijn geschonken, zich situeert.

In een vergelijking waarin hij paus Franciscus citeerde, maakte hij onderscheid tussen deze gebedsvolle dankbaarheid en wat hij een wereldse mentaliteit noemde. Volgens paus Franciscus "zijn 'wereldse dankbaarheid en wereldse hoop duidelijk aanwezig... maar zijn ze gericht op het zelf, op zijn belangen". Hij lichtte dit verder toe door te zeggen: "In deze liturgie... ademt men een heel andere sfeer: een sfeer van lofprijzing, verwondering en dankbaarheid."

Paus Leo legde verder uit dat deze geest van dankbaarheid oprechtheid van hart vereist. Hij verklaarde: "Met deze houding worden we opgeroepen om na te denken over wat de Heer het afgelopen jaar voor ons heeft gedaan", en om "ons geweten eerlijk te onderzoeken" en vergeving te vragen "voor alle keren dat we zijn inspiratie niet hebben gekoesterd en de talenten die hij ons heeft toevertrouwd niet op de best mogelijke manier hebben geïnvesteerd".

Een reis met een duidelijk eindpunt

De paus benadrukte vervolgens een tweede kenmerk van het jubileumjaar: de reis. Hij merkte op: "Dit jaar zijn talloze pelgrims vanuit de hele wereld naar Rome gekomen om te bidden bij het graf van Petrus en hun toewijding aan Christus te bevestigen."

Hij zei dat hun pelgrimstocht een diepgaande waarheid over het menselijk bestaan weerspiegelt. "Ons hele leven is een reis waarvan de uiteindelijke bestemming zowel ruimte als tijd overstijgt", verklaarde hij, eraan toevoegend dat deze reis wordt gerealiseerd "door de ontmoeting met God en in volledige en eeuwige gemeenschap met Hem".

Hij merkte verder op dat deze hoop tot uiting komt wanneer de Kerk bidt in het Te Deum: "Breng ons met uw heiligen naar de eeuwige glorie."

De Heilige Poort

De paus ging verder in op een derde aanwijzing die duidelijk wordt in de context van de eeuwigheid: het passeren van de Heilige Deur. "Velen onder ons", merkte hij op, "hebben dit gebaar gemaakt, op zoek naar en smekend om vergeving voor onszelf en voor onze dierbaren."

Bij het overschrijden van de drempel, zo zei hij, betekent deze handeling “onze bevestiging aan God”, die ons door de gave van vergeving uitnodigt “een nieuw leven binnen te treden, gesterkt door genade en gevormd door het evangelie”.

Onder verwijzing naar paus Paulus VI benadrukte paus Leo dat dit bestaan "geïnspireerd is door 'liefde voor die naaste, in wiens definitie... ieder mens is opgenomen'", zelfs degenen "die we niet persoonlijk kennen, ongeacht of ze lastig of vijandig zijn", en toch altijd "doordrongen zijn van de ongeëvenaarde waardigheid van een broeder".

De paus verklaarde: "Dit vertegenwoordigt onze bevestiging van een leven gewijd aan toewijding in het heden, terwijl we gericht zijn op de eeuwigheid."

Laat de zondaar vreugde vinden

Bij het beschouwen van deze tekenen door de lens van Kerstmis, haalde paus Leo de gevoelens aan die door Sint Leo de Grote werden uitgedrukt, die de geboorte van Christus zag als een verklaring van universele vreugde. "Laat de heilige vreugde vinden, want hij nadert zijn beloning; laat de zondaar zich verheugen, want hem wordt vergeving geschonken; laat de heiden moed vatten, want hij wordt tot leven geroepen."

“Deze uitnodiging”, merkte de paus op, “geldt vandaag voor ieder van ons.” Voor de gedoopten, “want God is onze metgezel geworden op de weg naar het authentieke leven”; voor de zondaars, “omdat we door vergeving weer kunnen opstaan en onze reis kunnen voortzetten met zijn genade”; en voor de kwetsbaren en gemarginaliseerden, want de Heer “heeft onze zwakheid omarmd en daarmee verlossing gebracht.”

De essentie van goddelijkheid is liefde

Samenvattend reflecteerde paus Leo op het jubileum van 1975 en benadrukte hij hoe paus Paulus VI de essentie ervan in één woord samenvatte: "liefde".

"God is liefde!", verklaarde paus Paulus VI tijdens die audiëntie. "God houdt van mij! Ik heb Hem gevonden, want God wachtte op mij! God belichaamt barmhartigheid! God staat voor vergeving! God betekent redding! God is inderdaad het leven!"

"Mogen deze overwegingen", concludeerde paus Leo XIV, "ons leiden bij de overgang van het oude naar het nieuwe jaar, en mogen ze ons ons hele leven bijblijven."