„Południowa ściana”: Opowieści o Mojżeszu

Ściana południowa: życie Mojżesza

Ściana południowa przedstawia historie Mojżesza, będącego starotestamentowym odpowiednikiem cyklu chrystologicznego znajdującego się po przeciwnej stronie sali. Obie ściany zaplanowano jako dopasowaną parę, w której każda scena odpowiada innej, tak aby każdy moment z życia Mojżesza pokrywał się z odpowiednim momentem z życia Chrystusa po przeciwnej stronie. Zastosowano ten sam układ trzypasmowy: namalowane draperie u dołu, narracja o Mojżeszu w środkowej części, papieże między oknami oraz przodkowie Chrystusa w lunetach powyżej.

Cykl ten pierwotnie rozpoczynał się od obrazu „Narodziny i odnalezienie Mojżesza” autorstwa Perugina, umieszczonego na ścianie ołtarzowej. Obraz ten zaginął, gdy Michał Anioł namalował „Sąd Ostateczny”, więc obecnie opowieść rozpoczyna się sceną, w której Mojżesz wyrusza do Egiptu.

Opowieści o Mojżeszu

Zachowane panele przedstawiają życie proroka, często łącząc kilka epizodów w jednej scenie. Pierwszy z nich pokazuje podróż Mojżesza do Egiptu, wraz z pożegnaniem z Jitro i obrzezaniem jego syna. Następnie pojawiają się sceny z jego wczesnego życia: zabicie Egipcjanina, obrona córek Jitro przy studni oraz płonący krzew.

Trzeci panel przedstawia Przejście przez Morze Czerwone, po którym następuje wielkie Wręczenie Tablic Prawa na górze Synaj, obejmujące również scenę oddawania czci złotemu cielcowi oraz zniszczenie i ponowne wykonanie tablic. Następnie pojawia się rzadko poruszany temat Karania Koracha, Datana i Abirama – trzech mężczyzn pochłoniętych przez ziemię za sprzeciwienie się Mojżeszowi i Aaronowi – a na końcu Śmierć Mojżesza w zasięgu wzroku Ziemi Obiecanej. Cykl zamyka się za rogiem sceną „Spór o ciało Mojżesza” na ścianie przy wejściu.

Lunety: Przodkowie Chrystusa

Lunety nad południowymi oknami stanowią kontynuację dzieła Michała Anioła „Przodkowie Chrystusa” – tego samego długiego drzewa genealogicznego, które otacza całą kaplicę. Artysta przedstawił je raczej jako spokojne grupy rodzinne niż heroiczne portrety: ludzie czekający, drzemiący, opiekujący się dziećmi, na tle jednolitych kolorów. Podobnie jak po stronie północnej, zapisane imiona rzadko jednoznacznie wskazują na konkretną postać, a ich identyfikacja pozostaje kwestią sporną.

Papieże między oknami

Rząd wczesnych papieży biegnie również wzdłuż tej ściany, przeplatając się z postaciami po przeciwnej stronie, dzięki czemu cała seria rozciąga się w poprzek sali, a nie wzdłuż jednej ściany. Namalowani przez Perugino, Botticellego, Rosselliego i Ghirlandaio, każdy z papieży stoi w niszy w ujęciu z trzech czwartych, trzymając księgę lub udzielając błogosławieństwa, co stanowi wizualne potwierdzenie, że autorytet sięgający od Mojżesza do Chrystusa przechodzi poprzez linię rzymskich biskupów.

Fałszywe draperie poniżej

Pod scenami z życia Mojżesza biegnie ten sam pas malowanych zasłon, jaki znajduje się na całym obwodzie kaplicy; każda z nich jest cieniowana tak, by imitować sztywny brokat, i opatrzona dębowym herbem oraz imieniem Sykstusa IV. Jest to pas, który później, w dni świąteczne, rezerwowano na tkane gobeliny Rafaela, dzięki czemu najniższy poziom ściany zawsze zachowywał piętno rodu della Rovere w kaplicy noszącej imię papieża.