Kerstconcert van paus Leo XIV in de Sixtijnse Kapel voor kinderen zonder vrede

"Zang is een onmisbaar onderdeel van de kerstviering. Paus Leo XIV sloot het kerstconcert van het Pontificaal Koor van de Sixtijnse Kapel op de avond van 3 januari af met deze woorden, onder de prachtige fresco's van Michelangelo.

De toespraak over muziek

In zijn openingswoord begroette de paus alle aanwezigen en sprak hij zijn dankbaarheid uit aan het koor voor het meenemen van het publiek naar "het mysterie van Kerstmis door middel van muziek en zang – een vorm van expressie die niet alleen het intellect, maar ook het hart raakt". Hij legde uit dat muziek niet slechts een versiering is van de kerstviering, maar een integraal onderdeel van de essentie ervan.

"Over de hele wereld, in elke taal en cultuur, wordt de gebeurtenis in Bethlehem herdacht door middel van muziek en zang", verklaarde hij. "Dit is onvermijdelijk, want het evangelie zelf vertelt dat bij de geboorte van de Verlosser door de Maagd Maria, de engelen in de hemel verkondigden: 'Ere zij God en vrede op aarde'."

De herders en het hart van Maria

Terugkijkend op dat eerste "kerstconcert" richtte paus Leo zijn aandacht op de herders van Bethlehem, die als "toeschouwers en getuigen" van die bijzondere nacht terugkeerden om God te verheerlijken en te loven. "Het doet me plezier om me voor te stellen", merkte hij op, "dat zij hun vreugde niet alleen met woorden uitdrukten, maar ook door te zingen en misschien door op eenvoudige fluiten te spelen."

Niettemin merkte de paus op dat er nog een ander rijk bestaat waar goddelijke melodieën weerklinken – een rijk dat gekenmerkt wordt door een grotere intimiteit. Hij beschreef het als “een stille, ingetogen, zeer gevoelige plaats: het hart van Maria”. Vanuit deze heilige ruimte, zo stelde hij, verwerft de Kerk het vermogen om in stilte te luisteren, waardoor zij “trouw de rol kan volgen die de Heer aan ieder van ons toebedeelt in de compositie van het leven”.

Muziek als gebed in de Sixtijnse Kapel

Deze muzikale beeldspraak illustreert paus Leo's diepe waardering voor de rol van muziek in het gebed, een toewijding die duidelijk blijkt voor iedereen die zijn gezongen gebeden heeft gehoord. Zaterdagavond was dat niet anders, toen de paus alle aanwezigen uitnodigde om mee te zingen met het Onze Vader in het Latijn, wat zij enthousiast deden.

De paus sprak zijn waardering uit voor maestro-dirigent monseigneur Marcos Pavan en Michele Marinelli, de maestro van de Pueri Cantores – bekend als de witte stemmen – samen met het hele koor, dat al bijna 1500 jaar lang de liturgie van de paus van Rome begeleidt.

Een toewijding aan kinderen zonder vrede

De kinderen hebben een kerst zonder vrede meegemaakt. Vanavond werden de woorden van paus Leo XIV verweven met muziek en enkele van de meest dringende oproepen uit de hele wereld. Het concert van vanavond was een voorbeeld van een kerk die zich bewust is van het lijden in de wereld en tegelijkertijd ruimte biedt voor schoonheid als een vorm van gebed.

Aan het einde van zijn toespraak zei de paus: "Ik wil dit concert opdragen aan de kinderen die in vele delen van de wereld deze kerst hebben doorgebracht zonder licht, zonder muziek, zonder zelfs maar hetgeen noodzakelijk is voor de menselijke waardigheid, en zonder vrede."

"Hij bad: 'Moge de Heer, aan wie wij vanavond onze lofzangen willen opdragen, gehoor geven aan de onuitgesproken smeekbeden van deze onschuldige kinderen en de wereld – door de voorspraak van de Maagd Maria – gerechtigheid en rust schenken.