Paus Leo XIII: Denk na over de dood om je voor te bereiden op het eeuwige leven

Paus Leo XIII over de dood en de wederopstanding

Tijdens de algemene audiëntie op 10 december 1903 benadrukte paus Leo XIII het belang van nadenken over de dood om te begrijpen hoe de verrijzenis van Christus ons kan veranderen in wie we zouden moeten worden en ons leven een nieuwe betekenis kan geven, vooral in de wereld van vandaag, waar de meeste mensen niet over de dood willen nadenken.

De paus hield vandaag een toespraak voor de aanwezigen bij de mis buiten de Sint-Pietersbasiliek op het Sint-Pietersplein, waarin hij verwees naar de invloed van ons begrip van de dood op de beslissingen die we nemen over wat we in ons leven willen doen.

Volgens hem kunnen we door middel van gebed onderscheiden welke dingen echt bijdragen aan de hemel hier op aarde, en ons bevrijden van alles wat niet nodig is en ons slechts voor korte tijd hier op aarde houdt, zodat we ons kunnen voorbereiden op de eeuwigheid.

De catechetische leer van paus Leo XIV werd voortgezet met "De wederopstanding van Christus en de uitdagingen van de moderne wereld" onder de noemer van de serie "Jezus Christus, onze hoop".

De dood als vergeten onderwerp in de moderne cultuur

Het idee van de dood is veranderd van een onderwerp waar mensen vroeger over spraken en hun ervaringen over deelden, naar een onderwerp dat mensen over het algemeen negeren. Paus Franciscus stelt: "Het raadsel van de dood heeft de mensheid lange tijd in verwarring gebracht", omdat het zowel het meest natuurlijke is wat er kan gebeuren als een van de vreemdste dingen die in het universum zijn gebeurd.

Het verlangen naar leven en onsterfelijkheid dat we voor onszelf en onze dierbaren ervaren, leidt ertoe dat we de dood als een straf zien, als een vorm van 'tegenstrijdigheid'.

Hij benadrukte hoe in de afgelopen decennia veel verschillende culturen tradities hebben gecreëerd om degenen te eren die zijn gestorven en zijn overgegaan naar het hiernamaals, in tegenstelling tot de huidige cultuur, die dergelijke praktijken helemaal niet lijkt te kennen.

De dood wordt over het algemeen beschouwd als een onderwerp waar we niet graag over praten, en we lijken het van ons af te willen houden. Daarom praten we er zachtjes over of buiten het gehoor van anderen, omdat we ons ongemakkelijk voelen bij wat we erover zeggen. Deze opmerking benadrukt enkele van de redenen waarom mensen begraafplaatsen vaak vermijden.

Kan de wetenschap de dood verslaan?

Biedt de wetenschap bewijs dat een eeuwig leven zal leiden tot voldoening? Tegelijkertijd voorspellen veel moderne perspectieven uit de antropologie een "dreigende" dood als gevolg van antropocentrische eigenschappen. Hun voorspellingen stellen technologische verbeteringen voor om ons fysieke lichaam voor altijd op deze planeet te behouden.

De paus verklaarde dat "het transhumanisme-scenario misschien wel een van de grootste uitdagingen van onze tijd is". "Kunnen wetenschappers de dood overwinnen? Kunnen we erop vertrouwen dat de wetenschap ons een leven zonder dood en vol geluk kan bieden?"

De mens voelt zich machteloos tegenover de dood.

De existentiële last van sterfelijkheid

De paus vroeg: "Wat is de dood dan? Is het echt het laatste woord over wie we zijn?" Hij legde verder uit dat het begrip van de dood op een bepaald niveau een 'last' is voor mensen in vergelijking met andere levende wezens. Hij haalde ook aan dat dieren "niet nadenken over de betekenis/het doel/de impact van hun leven".

Vanuit dit perspectief zou men kunnen stellen dat wij van nature paradoxale en ontevreden wezens zijn. Wij zijn niet alleen ontevreden omdat wij zullen sterven, maar ook vanwege de zekerheid dat wij zullen sterven zonder te weten hoe of wanneer.

"We worden ons bewust en voelen tegelijkertijd een gebrek aan controle. Deze dualiteit vormt waarschijnlijk de basis voor de veelvoorkomende onderdrukking en existentiële ontsnappingen aan de vraag naar sterfelijkheid.

De opstanding van Christus als antwoord

Een antwoord op onze fundamentele existentiële vragen.

Niettemin gaf de paus een antwoord op al deze overpeinzingen door middel van de wederopstanding van Christus.

Het laat ons zien dat hoewel we de dood misschien ervaren als iets dat losstaat van en tegengesteld is aan ons leven, de waarheid is dat de dood als onderdeel van het leven in feite een overgang naar de eeuwigheid is. In deze passage krijgen we, ondanks de huidige beproevingen en pijn die we ervaren, een beeld of een glimp te zien van hoe vol ons leven zal zijn nadat we door de eeuwigheid zijn gegaan.

Alleen door de Verrijzenis te begrijpen, kan men het grote mysterie van de dood begrijpen. In het licht van dit inzicht zullen alle hoop en verlangens van ons hart hiermee vervuld worden; dat de dood niets beëindigt, maar gewoon een deur opent naar volledig licht en eeuwige vreugde!

Door goddelijke liefde naar het eeuwige leven

Hij vervolgde: “De verrezen Heer, die ons is voorgegaan door het diepe lijden van de dood, heeft dankzij de kracht van goddelijke liefde een plaats voor ons gecreëerd waar we eeuwig kunnen rusten, een plaats waar we ons verwachte thuis zullen vinden. Hij heeft ons allen de volheid van het leven gegeven, zonder schaduw of tegenstrijdigheid.”

Volgens paus Franciscus is de enige manier om de dood als "onze zuster" te beschouwen, zoals de heilige Franciscus deed, door de lens van de verrijzenis van Christus; dit stelt ons in staat om voorbij de dood te kijken naar de hoop op de verrijzenis van Jezus, die "bescherming biedt tegen de angst voor eeuwige vergetelheid en ons voorbereidt op het geluk van het eeuwige leven".